Gleba jest podstawą dla rozwoju stref biocenotycznych – co pokazują badania z krakowskich parków?

Gleba - zdjęcie jednej powierzchni badawczej w Parku Jordana

W czasach, gdy coraz częściej mówi się o bioróżnorodności w miastach, kluczowym, a wciąż niedocenianym elementem pozostaje gleba. W opublikowanym w 2025 roku artykule naukowym przeanalizowałem wpływ dodatków próchnicznych na właściwości gleb trzech krakowskich parków: Parku Jordana, Parku Lotników Polskich oraz Parku Rzecznego Wilga. Badania pomagają zrozumieć, w jaki sposób działania renaturalizacyjne wpływają na właściwości gleby na obszarze stref biocenotycznych parków miejskich.

W doświadczeniu zastosowano dwa rodzaje materiału organicznego: kompost z miejskiej kompostowni oraz materiał glebowy z wierzchnich warstw gleb leśnych. Choć oba dodatki zmieniły parametry gleb (m.in. zawartość węgla organicznego, pojemność sorpcyjną czy dostępność składników pokarmowych), ich efekt był silnie zależny od lokalnych warunków siedliskowych danego parku. Oznacza to, że nawet przy użyciu tego samego materiału nie powstają identyczne warunki dla roślin, tworzą się różne mikrosiedliska. Szczególnie istotny jest wniosek praktyczny: skuteczność odbudowy siedlisk nie zależy wyłącznie od jakości użytego kompostu czy humusu, ale od specyfiki siedliskowej danego parku. Dla idei stref biocenotycznych oznacza to jedno: działania renaturalizacyjne muszą być projektowane indywidualnie dla każdego obiektu, z uwzględnieniem właściwości glebowych. Tylko świadome zarządzanie materią organiczną i strukturą gleb pozwala tworzyć trwałe, samoregulujące się fragmenty miejskiej przyrody, które realnie wspierają usługi ekosystemowe w miastach.

Link do artykułu:

Wpływ dodatków próchnicznych na właściwości gleb parków miejskich w Krakowie

STANDARD – ZARZĄDZANIE STREFAMI BIOCENOTYCZNYMI

„Standardy Utrzymania Terenów Zieleni w Mieście” stanowią niezbędną publikację, umożliwiającą skoordynowanie praktyk związanych z utrzymaniem i pielęgnacją miejskiej zieleni. To dokument, który nie tylko odzwierciedla zmieniające się trendy i wyzwania związane z zarządzaniem terenami zielonymi w kontekście klimatu, ale również dostarcza konkretnych wytycznych dla osiągnięcia zrównoważonego i efektywnego utrzymania.

Jednym z kluczowych aspektów tej publikacji jest standard dedykowany zarządzaniu strefami biocenotycznymi. Ten obszar skupia się na tworzeniu i utrzymaniu obszarów, które są bardziej naturalne, wykorzystując ograniczone zabiegi utrzymaniowe. Standard ten nie tylko definiuje zasady dotyczące tych obszarów, ale także uzasadnia ich istotność dla utrzymania równowagi przyrodniczej w miejskich środowiskach.

W ramach tego standardu czytelnik ma możliwość zaznajomienia się z pozytywnymi przykładami wdrożenia, utrzymania i komunikacji stref biocenotycznych na terenach zieleni miejskiej. Przedstawione są nie tylko walory przyrodnicze, ale również estetyczne i edukacyjne tych obszarów. Dzięki temu czytelnik zdobywa wgląd w praktyczne aspekty i korzyści związane z tworzeniem obszarów bardziej zrównoważonych i zgodnych z naturą w obrębie miast.

Zachęcamy do szczegółowego zapoznania się z tym standardem oraz do aktywnego wdrażania jego zasad, aby wspólnie kształtować bardziej przyjazne dla przyrody miejskie przestrzenie.

Publikacja jest dostępna na stronach:

  • https://sendzimir.org.pl/standardy/
  • https://zzm.krakow.pl/standardy-utrzymania.html
  • https://zzm.wroc.pl/standardy-utrzymania/